Татар туйлары - Татарская свадьба

Новые материалы на сайте о татарских свадьбах

Sat, 05 Jan 2008 20:47:28 GMT

Разместили на сайте следующие материалы о татарских свадьбах:

Карл Фукс: Татарларда туй йолалары.
- перевод части исторического труда Карла Фукса о казанских татарах, в части свадебных обычаев.

Чүпрәле якларында өйләнү, никах, туй йолалары.
- свадебные обычаи в Дрожжановском районе Татарстана.

Фотографии татарской свадьбы

Sun, 16 Dec 2007 14:25:17 GMT

Татарская свадьба на фотографиях.
Это свадьба финских татар. Фоторәсемдә финляндия татарларының туйлары.

Фотография с сайта http://nevesta-kazan.narod.ru/text/index-tatar.htm

Никах. Фотография

Mon, 26 Nov 2007 13:28:01 GMT

вот нашли у safiullinвот такую фотографию с никаха - мусульманского свадебного обряда. Только после проведения никаха можно проводить татарскую свадьбу.

Фоторәсемдә - никах. Никахтан соң гына татарлар туй үткәрәләр.

Свадебные обычаи тюркских народов

Wed, 07 Nov 2007 07:19:23 GMT

Свадебные обычаи тюркских народов - статья Айрата Галимзянова

В настоящее время наблюдается волна интереса к старинным свадебным обрядам. Молодые хотят сделать это волнующее событие ярким и запоминающимся на всю жизнь. А для этого нужно просто обратиться к поистине неисчерпаемому наследию наших предков-тюрков.

Төркиләрдә туй йолалары. - шул ук мәкәлә татар телендә. Бик кызык. Татарлар турында да күп язылган.

Ир-атка алтын балдак кияргә ярыймы?

Wed, 31 Oct 2007 19:20:32 GMT

Мөселман ир-атларына алтын балдак кияргә ярамавы билгеле. Бу турыда хәдисләрдә язылган. Бервакыт Мөхәммәд Пәйгамбәр (с.г.в.) бер кулына ефәк, икенчесенә бераз алтын алган һәм әйткән: "Бу ике нәрсә минем өммәтем ир-атлары өчен хәрам". Шулай итеп, әгәр бронза балдакка алтын йөгертелгән икән, аны кию тыела. Әгәр аның составында алтын юк икән, ир-ат мондый балдакны кия ала.

Как известно мужчинам-мусульманам нельзя носить золото. Поэтому обручальное кольцо можно выбрать например серебрянное или из другого металла без примеси золота.

Красноуфим татарларында туй йолалары

Wed, 24 Oct 2007 19:18:55 GMT

Красноуфим татарларында туй йолалары - http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatarcha-krasnoufim.htm
- Свадебные обряды красноуфимских татар

Кыз машинадан чыккач, обязательно мендәргә баса. Бай булсын дип, мендәр өстенә акча салалар. Маллы булсын дип сарык, йә бозау тоттыралар. Шайтан куркытып мылтыктан аталар. Кыз бәлешләре ашаталар.

Әбисенең туй күлмәге бик тә ярыйсы икән

Mon, 22 Oct 2007 04:54:15 GMT

Англиянең Норфолк графлыгыннан Шарлотта Миддлтон 1910 елда әбисенең әбисе өчен тегелгән туй күлмәген киеп кияүгә чыккан; белгечләр фикеренчә, энҗе бөртекләре белән бизәлгән гаҗәеп матур атлас күлмәк әлеге нәсел кәләшләренә тагын йөз ел хезмәт итәчәк әле.

Матбугаттан.

Конкурс "Бриллиантовая невеста Татарстана"

Wed, 17 Oct 2007 10:36:39 GMT

На днях стартовал свадебный конкурс - Фестиваль невест Татарстана.
Если вы вышли или выходите замуж в этому году можете принять участие в этом конкурсе.
12 финалисток ждут всевозможные конкурсы, в том числе стильное дефиле в свадебном платье и признание в любви в стихах. Победительница получит титул "Бриллиантовая невеста Татарстана" и поедет представлять республику на всероссийский конкурс в Москву.
Как стать главной невестой? Нет ничего проще: нужно предоставить в оргкомитет копии паспорта и свидетельства о браке, две свадебные фотографии - крупный план и в полный рост.

Для участия в конкурсе нужно представить документы в ОргКомитет Фестиваля Невест в Республике Татарстан: 420012, г. Казань, ул. Щапова, 26, офис 316, АК «АдвертаМакс» лично, либо по почте, либо по e-mail: info@advertamax.ru. Заявки от участниц принимаются до 15 января 2008 года.

Татарское свадебное платье

Mon, 01 Oct 2007 05:37:23 GMT

Фотография свадебного платья в татарском стиле.

свадьба Ирхана и Джамили Низаметдин (Финляндия). фотография из журнала "Сююмбика".

Свадебные обряды и обычаи чепецких татар

Tue, 18 Sep 2007 17:05:48 GMT

Материалы из книги Д.Г. Касимовой - "Семейная обрядность чепецких татар. (середина XIX - XX в.)"

Брачные нормы и традиции - http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatar-chepet1.htm

Брак по сватовству - http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatar-chepet4.htm

Брак умыканием - http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatar-chepet3.htm
Способ заключения брака умыканием среди чепецких татар имел широкое распространение. Одна из респонденток так определила его значение: «Если хочешь выйти замуж, надо, чтобы тебя своровали»....

Вопрос о возникновении и социальном характере обычая умыкания невесты как составляющей свадебного цикла давно стал научной проблемой. Известно, что эта традиция имеет достаточно широкий ареал распространения. Среди волго-уральских народов она встречалась не только у всех групп татар, но и у русских, мордвы, восточных марийцев, удмуртов, бесермян⁸⁹. В XIX в., по мнению специалистов, обычай носил экономическую окраску - «был вызван стремлением заплатить меньший выкуп за невесту, избежать многочисленных свадебных расходов и сократить сроки свадьбы, которая растягивалась на год и больше»⁹⁰. Анализ явления позволил выделить три разновидности брака умыканием: враждебную, мирную, формальную: «Под первым понимается насильственное похищение девушки, под вторым — похищение с её согласия и с её ведома, а иногда и без ведома родителей, и, наконец, в третьем случае похищение лишь инсценируется»

В настоящее время, особенно если девушка против - следовать этой "традиции" похищения невесты строго-настрого запрещается!! Напоминаем что есть соответствующая статья в Уголовном кодексе ;)))

Изге Рамазан ае белән!

Thu, 13 Sep 2007 04:42:38 GMT

Бүген барлык мөселманнар өчен изге Рамазан ае башланды. Котлыйбыз сезне. Сезгә һәм туганнарыгызга исәнлек-иминлек, бәхет телибез. Тормышлары авыр булган кешеләргә ярдәм итегез.

Сегодня начался священный для всех мусульман месяц Рамазан. В этот месяц нужно держать уразу (пост) от рассвета до заката солнца, особенно помогать тем людям - у кого тяжелая жизнь - бедным, пожилым, сиротам, больным людям.
Поздравляем всех читателей этого блока с наступлением месяца Рамазан.

Кстати, в этот месяц татары не играют свадеб. Свадьбы возобновляются после окончания уразы.

Туй, никах юрамышлары - Татарские свадебные приметы

Wed, 12 Sep 2007 17:51:00 GMT

Токмач озынлыгы

Туй ашындагы токмачның озынлыгын сынап караганнар: әгәр токмач озын булса, гаилә гомере озын була, кыска булса — гаилә озак яшәми, дигәннәр. Шуңа күрә дә туй ашының токмачын булдыра алган кадәр озын итеп кисәргә тырышканнар.

Мендәр сынавы

Килен, кияү йортына төшкәч, иң элек аяк астында яткан мендәргә яисә тун өстенә баса. Әгәр килен мендәргә басып кереп китсә, ә мендәр артта аунап калса, кыз ялкаурак, ә басып үткәннән соң, мендәрнең колагыннан яисә тун якасыннан эләктереп үзе белән алса, — килен эш рәтен, мал кадерен белә, дигәннәр.

читать остальные свадебные приметы: http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatarcha-mifolog.htm

Калым һәм мәһәр

Mon, 10 Sep 2007 19:06:10 GMT

Калым — төрки сүз. Кияү тарафыннан кәләшнең ата-анасына яки туганнарына бирелә торган түләү (мал, акча) мәгънәсендә. Исламлашкан халыкларда калым түләү йоласы ислами мәһәр белән өлешчә туры килә. Төп аерма шунда: калым кәләшнең үзенә бирелми, аның ата-анасына яки туганнарына тапшырыла һәм аларның милкенә әйләнә. Моңардан тыш, калым никахның алшарты буларак түләнә, мәһәр исә никахтан соң бирелә.

Мәһәр исә гарәп сүзе, кияү тарафыннан кыз ягына бирелә торган мал яки акчаны белдерә. Бу төшенчә төрки халыклардагы бирнә-калымга өлешчә туры килә. Мәһәрнең күләме төгәл каралмаган, ләкин кайбер мөселман илләрендә аңың иң зур чиге билгеләнгән.

Мәһәр гадәттә ике өлешкә бүленә: хәзер кулга бирелә торган мәһәр — нәкыд һәм кичектерелгән мәһәр — насия. Беренчесе — кияү тарафыннан кәләшкә никахлашканда бирелә торган билгеле бур сумма яки мөлкәт, икенчесе — ире үлгән очракта яки аның теләге белән никах таркалганда хатынга бирелә торган акча яки мөлкәт. Гомумән, әгәр ир белән хатын никахтан соң якын мөнәсәбәтләргә кермәгән булсалар, ир гаебе белән никах таркалганда, хатын мәһәрнең яртысына хаклы була. Әгәр никах хатын гаебе белән өзелсә, мәһәр түләнми, түләнгән булса, иргә кире кайтарыла.

"Милләт календаре - 1999 ел". Казан

краткий перевод. - Отличие калыма и махра.
Калым - дается родителям или близким невесты. а Махр - самой невесте частями. частҗ сразу, а вторая часть .. .. хмм... иногда ну потом то есть

Туй котлаулары - Свадебные поздравления на татарском языке

Sun, 02 Sep 2007 15:45:34 GMT

Свадебные поздравления на татарском языке

и еще несколько поздравлений со свадьбой на татарском языке
- тексты из поздравительных открыток

Никах турында

Sat, 21 Jul 2007 13:28:09 GMT

Соңгы вакытта халкыбыз арасында бер бик җитди мәсьәлә хакында фикер алышулар, бәхәсләр ешайды, ул да булса — никахлар мәсьәләсе. Ягъни халкыбызны совет чорында шәригать кушканча никах укытмыйча яшәгән гаиләләрнен тормышлары борчый. Чөнки динебезне тоту, аның кушканнарын үтәү тыелган елларда берничә буын вәкилләре никахсыз, ЗАГС теркәве нигезендә генә яшәде. Әмма, мәгълүм булганча, бик күп гаиләләр хәрамнан тыелдылар, тәртипле балалар үстерделәр. Хәзер исә мондый гаиләләрнен тормышлары хәрам дигән фикерләр яңгырый башлады, янәсе алар үз гаиләләрен никахсыз гына оештырдылар. Чыннан да, мәсьәлә бик җитди һәм катлаулы, шунлыктан без аңа аерым тукталып җавап бирергә тырышырбыз.

Никах нәрсә соң ул? Никах — ул ике ят кешене бер-берсенә баглау дигән сүз, ике затның бер-берсенә тормыш юлында гомер буена бергә яшәргә вәгъдә бирүе, иң бөек максат куйган көннәре. Аның икенче исеме — "гакыд", бу сүз ике затның бер-берсенә бәйләнешүен, тормыш юлларының бәйләнүен аңлата. Шуның белән алар бер-берсенә тормыштагы бетен шатлык-сөенечләрне, кайгы-хәсрәтләрне, балалар тудыру, аларны тәрбияләү һәм башка эшләрне дә уртаклашырга, бер-берсенә ярдәмче булырга вәгъдә бирәләр. Кеше моны таныса, биргән сүзендә торса, ул дөнья-ахирәт бәхетле була, бу иргә дә, хатынга да кагыла: никахның кадерен белергә кирәк. Никахта шаһитлар алдында әйтелә торган "алдым-бардым" дигән сүзләрнең мәгънәсе: "Мин сине риза булып үземә амәнәт итеп кабул кылдым, шул амәнәтне сакларга вәгъдә бирәм". Сакла шул амәнәтеңне, шул вакытта син үзеңне дә, тормыш юлдашыңны да бәхетле итәрсең.

Никах — ул игълан кылу. "Без өйләнешәбез" дип халыкка белдерү. Бу никахның асылы. Шуңа күрә дин тыелган елларда өйләнешкән кардәшләребез, әгәр дә алар качып-посып кына кавышкан булмасалар, әмма, киресенчә, халыкка ачыктан-ачык рәвештә белдереп, ЗАГСка барып һәм башкаларга хәбәр итеп гаилә корсалар — ул чакта аларнын бу гамәлләре никах санала. Аларның элеккеге тормышлары җаһилият дип саналып, хәзер инде тәүбә кылынса, димәк, борчылуга урын калмый. Мәсәлән, сәхабәләр иман китергәч, берсе дә кабат никах яңартмады. Шуны аңлыйк, шәригать — бик хикмәтле өйрәтмә. Аллаһ Сүбхәнәһү вә Тәгалә шәригатьне бик җиңел кылган, аны теләсә нинди фәтвалар белән авырайтырга, катлауландырырга кирәкми.

Ләкин, мөхтәрәм җәмәгать, бу очракта шуңа игътибар итик. Болар барысы да җаһилият чорында, ягъни дин тоту катгый тыелган вакытларда гына булырга мөмкин. Хәзер үз-үзебезне алдамыйк, тынычландырмыйк, бүгенге көндә шөкер итәрлек мөмкинлекләребез бар. Шунлыктан әгәр дә берәү бүгенге көндә никах укыту кыен, мәчеткә барырга озак, хәзрәтләрне табу читен яки башка шундый нигезсез сылтаулар табып, никахсыз гына гаилә корса, аның тормышы хәрам була, балалары да зинадан туган бала дип исәпләнә. Аллаһы Тәгалә мондый гөнаһтан Үзе сакласын.

Никахны уздыру вакытына килгәндә, бу сорауга җавап бер: никахны үткәрү кайчан да ярый. Бала бәлагатькә җиткәч, ата-анасының өстендә булган бурычлары — аны үзенә муафыйк зат белән никахлаштырып, тормышка җибәрү. Бу баланың ата-ана өстендәге хакы. Шәригатебез никахны ашыктырырга куша. Әгәр бер кешенең баласы бәлагатькә ирешеп, ул аны өйләндермәсә, никахландырмаса, баласы эшләгән гөнаһлар атасына да языла, дигән хәдис тә бар. Балаларның яше җиткәч, аларга никах укытырга ашыгырга кирәк. Никахлашу өчен бернинди чик юк. Имештер, кәбисә елында тормыш корып җибәрү ярамый, дигән сүзләр бар. Юк, болар барысы да адәм балалары үзләре уйлап чыгарган сүзләр. Балаң үсеп, үзеңә тормыш юлдашын тапкан икән, син аңа риза булып, тәүфыйк-һидәят теләп, тормыш юлын күрсәтеп, өйрәтеп җибәрергә тиеш.

Мөфти Госман хәзрәт Исхакый

тулысынча укырга:
http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatarcha-nikah2.htm

Димче-яучы сүзен ничек башларга тиеш..

Fri, 06 Jul 2007 18:44:39 GMT

Г. Ахуновның «Идел кызы» романында, мәсәлән, димче-яучының кыз сорарга килгәч үз-үзен тотуы, сөйләшүе менә болай бирелә:

«Тавис коштай бизәнеп килгән карчыкларның яучы икәнлеген хуҗалар шундук төшенеп алдылар...

Шәмсениса абыстай сабыр гына елмайды: — Яле, кадерле кунаклар, килегез әле, менә монда киезле урындыкка утырыгыз, юкса, сарыгыбызны җонсыз итәрсез.

Барысы да сабырлык саклап, ашыкмыйча гына утырышкач, әйтте: — Я, бисмилләһир-рахмәнир-рәхим, җитешегез.

...Баш яучы балны бал калагының очы тияр-тимәс кенә алырга, чәйне дә уртлап кына куярга тиеш. Нәкъ шулай эшләде Сафура-димче.

— Бәрәкалла, бигрәкләр дә татлы икән балыгыз, аны каян алдыгыз? Нинди умартадан җыйдыгыз, сакларга дип нинди келәтләргә куйдыгыз? Кемнәр бәхетенә шундый татлы булган ул? Әллә буй җиткән кызыгыз бармы? «Кызы барның капка төбендә җигүле җитмеш ат торыр», ди. Җитмеш атның беренчесе үк булмасак та, җиденчесе бездер дип беләбез. Сездә буй җиткән кыз, бездә буй җиткән егет бар. Егетебез шөһрәтле, мал-мөлкәтле... Таш пулаттан өе бар, өе тулы сые бар, янып торган йөзе бар, шомырт-кара күзе бар...»

Марсель Бакировның "Туй йолалары һәм аларга бәйләнешле поэтик әсәрләр" мәкаләсеннән. - http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatarcha-bakirov.htm

Сватанье девушки. Каюм Насыри

Fri, 06 Jul 2007 18:37:09 GMT

Много обычаев связано с тем периодом, когда человек, достигая определенного возраста, женится или выходит замуж. Здесь мы поведем речь о сватанье невесты и свадьбе в среде слободских жителей. Об обычаях сельских жителей мы расскажем немного позже. Итак, женитьба протекает следующим образом. Молодой человек, у которого появилось желание жениться, начинает заходить в мечеть на намаз. Помню, когда я жил в медресе, мы с товарищами не раз предугадывали близкую свадьбу, замечая, что такой-то парень зачастил в мечеть на намаз. И действительно, через некоторое время мы узнавали о его свадьбе. Есть среди женщин старушки-свахи. Они ходят по всем домам и высматривают, у кого есть девушка на выданье или парень, которому подошло время жениться. Узнав о желании юноши жениться, сваха идет к родителям девушки, чтобы замолвить за него словцо, и, если они согласны выдать дочь, сообщает об этом родителям юноши, его родственникам или ему самому. После этого отец жениха направляет в дом девушки сватов с просьбой отдать ее в жены сыну. Бывает и так, что родители невесты сами посылают сватов в дом жениха, которые намеками дают понять, что, мол, если бы попросили дочь, то не встретили бы отказа. Однако не всегда все складывается так просто. Каждый слобожанин стремится выдать свою дочь за человека покладистого, владеющего хорошим ремеслом. И если вернуться к сказанному, то сватам приходится довольно долго улаживать дела между двумя сторонами, добиваясь согласия родителей жениха и невесты, и при этом не жалеть слов для восхваления достоинств молодых. Наконец, договорившись о невесте и отдав часть ее приданого, преподносят свату колак суюнчесе - подарок за радостную весть и подробно обговаривают условия свадьбы. При этом решается: каков будет калым, каково приданое девушки, какие подарки будут сделаны невесте со стороны жениха и жениху со стороны невесты, кто из родственников обеих сторон должен быть одарен подарками. Все это уточняется заранее. Затем готовят небольшое застолье и принимают ижаби - согласие вступающих в брак в присутствии имама. Это еще не празднование никяха (мусульманский религиозный обряд бракосочетания. - ред.). Торжество называют меджлисом ижаби, и оно всегда предшествует меджлису никяха. Следующие несколько дней проходят в заботах по приготовлению свадьбы. После того как все необходимое будет сделано, за день до свадьбы рассылают гонцов с устным приглашением или записками. Записка может быть отпечатана или написана от руки. Содержание ее примерно таково: "Мы, такие-то, сыновья таких-то, просим такого-то числа, в такой-то час пожаловать на меджлис никяха". Мы уже говорили о принятии ижаби. Вот в чем заключается его суть: имам, к примеру, спрашивает у отца девушки: "Ты, такой-то, сын такого-то, отдал ли ты свою дочь в жены сыну такого-то?" Отец отвечает: "Отдал". Тогда имам обращается к отцу жениха: "Ты, такой-то, сын такого-то, взял ли за своего сына дочь такого-то?" Тот говорит: "Взял". После этих вопросов следует фатиха (благословение. - ред.). Смысл ее станет понятным, когда речь пойдет о меджлисе никяха. После принятия ижаби до свадьбы остаются считанные дни. А еще раньше в доме жениха устраивается небольшой меджлис. На него приходят только женщины, которые рассматривают подарки, предназначенные для невесты. Угощение бывает очень щедрым. Каждая женщина приносит свой подарок или деньги. Дарить начинают в тот момент, когда показывают платье невесты. Кроме денег, дарят отрезы шелка, ситца и прочее. Итак, после того как пройдут все названные меджлисы, начинается свадьба.

Продолжение : http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatar-kayum.htm

Кыз яучылатмак. Каюм Насыйри

Fri, 06 Jul 2007 18:32:47 GMT

Вә дәхи кеше үсеп буйга җиткәч, өйләнмәктә вә һәм кыз бирмәктә байтак гадәтләр бар. Әмма монда туй хосусында вә кыз бирмәк хосусында булган сүзләр бистә халкының гадәтедер. Авыл халкының гадәте дәхи түбәнрәк язылыр. Инде кызны яучылатмак бу рәвешчә булыр: бәгъзе өйләнмәгән яшь егетләр бар, өйләнәселәре килсә, күбрәк мәсҗеткә намазга йөри башлыйлар. Мин үзем мәдрәсәдә торган чакта ничә мәртәбә сизгәнем бар иде, үземнең иптәшләрем белән сөйләшә торган идек: «Фәлән егет намазга йөри башлаган, ахры, өйләнәсе килә торгандыр»,— дип; һәм дәрвакый¹, берничә көннән шул егетнең өйләнгәнен ишетә торган идек. Инде кыз-хатын арасында бертөрле карчыклар бар — яучы карчыклар; кемдә кыз бар, кемдә өйләнәсе егет бар, һәркайсының өйләренә кереп иснәнеп йөри: кемгә кыз кирәк, кемнең кыз бирәсе килә. Әгәр берәүнең өйләнергә нияте барын сизсә, кызлы кешегә барып, бик кечкенә генә сүз сала. Әгәр бирергә ниятләре барын сизсә, янә шул өйләнәсе егеткә барып җитештерә, егетнең атасына-анасына, яки гайре башка карендәшләренә, яки егетнең үзенә. Аннан соң егетнең атасы шул кызның атасына яучы җибәрә кызын сорап. Әмма күбрәк кызның атасы-анасы яучыны егетнең атасына җибәрә ишарәт белән аңлатып, әгәр кызымны сорасалар, бирер идем, дип. Әмма һәрбер кеше болай түгел.

Бистә халкы арасында, егетнең тәүфыйгы вә һәм һөнәре яхшы күренсә, мондый егеткә һәркем үзенең кызын бирәсе килеп тора. Инде баягы сүзгә килсәк, хасыйле кәлям², яучы дигәннәре ике өйнең арасында байтак көннәр йөреп ике коданы килештерәдер, мөмкин кадәр берсен-берсенә мактап. Аннан соң кызны вәгъдәләшеп, берничә микъдар мәһәр салып, кызны килешкәч, колак сөенчесе бирәләр, вә һәм туй шартларын шунда сөйләшәләр, ягъни мәһәр күпме, бирнә күпме, егет ягыннан кызга ниләр биреләсе, кыз ягыннан егеткә ниләр биреләсе, вә һәм егет ягындагы кардәшләргә, кем-кемгә бирнә буласы, һәммәсен шунда тәгаен кыйлалар.

Аннан соң бер кечкенә генә мәҗлес ясап вә һәм имамны чакырып иҗабы кабул³ итәләр. Әмма бу никях мәҗлесе түгел, моны иҗаб кабул мәҗлесе дип әйтәләр, никях мәҗлесеннән элгәре була. Бу иҗаб кабул мәҗлесеннән соң туй мәҗлесенә чаклы туйга хәзерләнеп берничә көн уза. Туйның кирәген-ярагын хәзерләп булгач, туй буласы көннең алдыннан бер көн мөкаддәм өндәү чыгаралар яки записка тараталар. Ул записканы баскан була яки язалар бәгъзе кешеләр үзләре. Ул записканың мәзмуны шул, мәсәлән: «Фәлән-фәлән углы үтенә фәләненче числода, фәләненче сәгатьтә никях мәҗлесенә рәхим итәсез...» Югарыда әйттек иҗаб кабул, дип; аның мәгънәсе шул: мәсәлән, имам сорый кызның атасыннан: «Син, фәлән, үзеңнең кызыңны фәлән-фәлән углына хатынлыкка бирдеңме?» Ул әйтә: «Бирдем». Дәхи егетнең атасына әйтә имам: «Син, фәлән, үзеңнең углыңа фәләннең кызын алдыңмы?» Ул әйтә: «Алдым». Аннан соң — фатыйха. Моның тәфсиле никях мәҗлесен бәян кыйлганда килер.

Аннан соң, бу иҗаб кабул мәҗлесе үткәч, берничә көннән туй мәҗлесе буладыр. Туй булмастан борын егет өендә бер мәҗлес буладыр, хатыннар мәҗлесе. Ул мәҗлескә хатыннар җыелалар, кызга биреләсе бүләкләрне карыйлар. Бик зур зыяфәт була. Һәрбер хатын үзенең хәленә күрә ул мәҗлескә бер зат яки акча алып киләдер; кызга биреләсе күлмәкне котлап салалар ситсадан, ефәк затыннан, акчадан. Бу мәҗлестә җыелган нәрсәләр һәммәсе кызга китә. Аннан соң, бу мәҗлесләр узгач, туй мәҗлесе буладыр.

Дәвамы: http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatarcha-kayum.htm

Никах

Fri, 06 Jul 2007 12:11:52 GMT

Өйләнгән вакытында, иң элек, егетнең атасы баласына кемне алуын алдан белеп торырга бурычлы. Туганнары, агасы-энесе дә киңәшләрен бирәләр. Яучы җибәрер алдыннан соратылачак кызның нәсел-нәсәбе вә холкы, әхлаклы вә әдәпле булуы тикшерелер. Матурлык, байлык, чибәрлек кебек сыйфатларга артык әһәмият биреп, чибәр булганы өчен генә кызны алу сөннәтләр өчен киңәш ителми, чөнки чибәр йөзле, яман холыклы хатын ир өчен — бәла, туганнары өчен — газап, халык өчен — авырлык булып төшәчәк. Өйләнүче мөселман байлыкта кимрәк, аз сүзле, буйга үзеннән кыскарак, нәселдә түбәнрәк булган кызны алырга тырышса, дөрес санала. Кыз бала да, шулай ук, иргә чыкканда үзеннән күпкә олы булмаган, юмарт, киң күңелле, тәрбияле вә әхлаклы, мөселман иргә барырга ризалык бирергә бурычлы.

Никяхның асылы — байлык эзләү түгел, бәлки тормыш бәхетен табу. Шунлыктан, шәригать таләбе буенча, ир дә, хатын да, үзара никях җебе белән бәйләнгәннән соң, тормышларын мөмкин кадәр бәхетле итү өчен бар тырышлыкларын куярга тиешләр.

Никяхка кадәр, шәригать буенча, ир кеше кызга төбәп карамаска, аның серенә төшенмәскә бурычлы. Болар кызны кимсетерләр. Ата кеше кызын сорап килгән кешегә, әгәр дә аны лаеклы тапса, бирүдән баш тартмаска тиеш. Чөнки җитлеккән кызны кияүгә озак тотмыйча тапшыру сөннәт санала. Әгәр дә кызын кияүгә бирмичә тотса, каза төшәр. Кияүле кыз бала ата каршында башкалардан хөрмәттә вә дәрәҗәдә өстенрәк саналыр, һәм ата кеше ул кызын олылар.

Дәвамы: http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatarcha-nikah.htm